بــــامبو جایگـزین نجیـب

یکــی از مهمریــن مســایل پیــش روی بــشر حفــظ محیــط زیســت زمیــن از آســیب هــای بیشــاری اســت کــه بــه دســت خــود پدیــد آورده ایــم. هــر ســاله مســاحت جنــگل ها بــا سرعت زیادی کاســته مــی شــود و حجم زیــادی از ایــن درختــان جهــت اســتفاده در صنایــع مختلــف بریــده می شــوند.

کاهش مســاحت جنگل هــا افزایــش گازهای گلخانــه ای، افزایــش دمــای زمیــن و مشــکات بســیار دیگــری در پــی دارد. ولــی چــوب که محصول قطــع درختان جنــگل اســت مــاده ای بســیار محبــوب و مطلوب در صنعت مبلــان ، کابینت ســازی ، درب و پنجره ، ســاختان ســازی و بســیاری مــوارد دیگر اســت.

و حــالا پرســش اصلــی ایــن اســت کــه چــه مــاده ای را مــی تــوان جایگزیــن ایــن هدیــه ی زیبــا و بــی بدیــل طبیعــت کــرد؟

خــواص یــگا نــه ی چــوب ، زیباییــش و انــس بــشر بــا آن موضــوع جایگزینــی آن را بــه چالــش مــی کشــد و در نهایــت بــه ایــن نتیجــه مــی رســیم که فقــط خــود چــوب مــی توانــد جایگزین مناســب آن باشــد. پاســخ بــه نیــاز چــوب بــا پــرورش مصنوعــی گونــه هــای زود رشــد امــکان پذیــر اســت. امــا میانگیــن رشــد درختان حتــی در گونــه هــای زود رشــد تناســبی بــا میــزان تقاضــای روزافزون چــوب نــدارد. و بهریــن راهکار پــرورش گونه هــای گیاهــی زود رشــد چــوب ده مــی باشــد. یکــی از مناســب تریــن ایــن گونــه هــا بامبــو می باشــد.

بامبــو  گیاهــی چنــد ســاله از تیــره گندمیان اســت  1300 گونــه از آن در دنیا وجــود دارد.کــه حــدود  300 گونــه از انــواع بامبــو ســاختاری شــبیه چــوب تولید می کنند و کمتر از 10 گونــه  قابلیــت اســتفاده به عنــوان جایگزیــن چــوب را دارنــد. بزرگریــن  ایــن  گونه ها Pyllostathys     Pubescens یــا هـمـان بامبــوی مــوزو اســت. ایــن گیــاه در طــول 4 تا 5 ماه رشد خود به ارتفاع حدود 20  مـتـر مــی رســد.

پــس از آن  حــدود  4 ســال زمــان لازم اســت تــا بــه  ســاختاری شــبیه چــوب برســد. شرکت مــوزو هلند کــه نــام خــود را از نــام محلــی ایــن گونــه وام گرفته اســت بــا در نظــر گرفــن تمــام نــکات زیســت محیطی،گیاهان 5 ســاله را انتخــاب و برای تولید محصــولات بامبــو  برداشــت مــی کنــد. ایــن شرکــت بــا ارائــه راه حــل هــای متنــوع و بــا اســتفاده از گیــاه بامبــو مــوزو ســعی داشــته تــا علـاوه بــر ارائــه گزینــه ای بــا دوام ومســتحکم بــا حفــظ تمــام زیبایــی های طبیعــی چوب ســهمی در حفــظ محیط زیســت و جلوگیــری از تخریب جنگل هــا داشــته باشــد. در طــی بیســت ســال گذشــته معــاران، طراحــان و ســازندگان بنامــی از سرتــاسر دنیــا ایــن محصــول را بــه شــکل هــای مختلــف در ســاختان هــا و محصــولات گوناگــون اســتفاده کــرده انــد.

چگونگی تولید پانل چوبی از بامبو

ســاقه هــای بامبــو پــس از برداشــت در امتداد طولی  شــکافته میشــوند . نوارهای حاصــل پــس  از پوســت کنــی بــه رنــگ زرد روشــن ) natrual)هستند.به وسیله حــرارت بخــار ، رنــگ آنهــا بــه قهــوه ای کمرنــگ (caramel) در مــی آیــد. یــا بــا حــرارت دادن بیشــر، بــه رنــگ قهــوه ای تیــره (chocolate) در می آید.

اگر باریکــه هــا بــه صــورت افقــی کنــار هم قــرار گرفتــه و به هم چســبیده شــوند  تــا بافتــی بــا خطــوط پهــن و گــره هــای  واضــح بامبــو ایجــاد شــود. بــه ایــن لایــه ی Plain Pressed یــا پــرس افقــی گفته می شــود. و اگــر باریکــه هــا بــه صــورت عمــودی  کنــار هــم قــرار گرفتــه و بــه هــم چســبیده شــوند تــا بافتــی بــا خطــوط باریــک و گــره هــای کمرنــگ تــر ایجــاد شــود بــه ایــن  side pressed یــا پــرس عمــودی گفتــه مــی شــود.

لایــه ی ایجــاد شــده اگــر باریکــه هــا تحــت فشــار زیــاد بــه یکدیگــر فــشرده و چســبیده شــوند بافتــی زیبــا  از خطــوط تصادفــی ایجــاد مــی کننــد. نتیجــه ایــن روش محصولــی اســت کــه از ســخت تریــن چوب هــای مناطــق حاره ای ســخت تــر اســت و نقــوش ایجــاد شــده بســیار شــبیه نقــش چــوب بعضــی درختــان پهــن بــرگ مــی باشــد. و بــه ایــن لایــه  Destniy  یا  فشرده سازی می گویند.

از پــرس کــردن ایــن لایــه هــا روی هــم پانــل هــای چوبــی بــا ترکیب بنــدی متنــوع بــه دســت مــی آیــد. البتــه پانل هــای تــک لایــه نیــز تولیــد مــی شــوند. از ایــن پانــل هــا مــی تــوان بــرای تولیــدات مختلــف از جملــه مبلــان اداری و خانگــی، کابینت کاســیک و مــدرن، درهای ســاختمانی، فریم پنجره و پارتیشــن، پلــه ، ســاختان ســازی و … اســتفاده کــرد.

ویژگی های پانل بامبو

1-پایداری فرم : بــه دلیــل ســاختار چنــد لایــه متقــارن و پــرس لایــه هــای عمــود برهــم، تنــش هــای معمــول در چــوب کــه باعــث ایجــاد عوارضــی ماننــد تغییــر شــکل ، تــرک خــوردن، تغییــر ابعــاد مــی شــوند در ایــن پانــل هــا کنـتـرل شــده اســت. بــه همیــن ســبب بــه نســبت چــوب در برابرعوامــل تنــش زا ماننــد تغییــرات حــرارت و رطوبــت مقاومــت بیشتــری دارنــد.

2- تنــوع طــرح و رنــگ: تنــوع در روش هــای چیدمــان باریکه های بامبو ســبب ایجــاد طــرح هــای متنــوع در محصــولات شــده اســت . همچنیــن امــکان تغییــر رنــگ مــاده خــام بــه وســیله حــرارت، تنوع رنگــی بین زرد روشــن تــا قهــوه ای تیره را ممکــن کــرده اســت . ویژگــی مهــم تغییــر رنگ بــه ایــن روش ، تغییــر رنگ مغز بامبــو اســت . عــاوه بــر ایــن، هماننــد چــوب تغییــر رنــگ به وســیله پوشــش های گوناگــون نیــز امــکان پذیر اســت .

3- دوســتدار محیــط زیســت: مــوزو بــرای کلیــه محصــولات خــود از جملــه پانل هــا، گواهــی نامــه هــای معتـبـر فراوانی بــه عنوان محصولی ســبز و دوســتدار محیــط زیســت دارد .

4-ضریــب ســختی بــالا: مقاومــت ســطحی چــوب بامبــو 8Kg/mm2 است. ایــن عــدد از مقاومــت ســطحی بســیاری از چــوب هــای متــداول در ســاختمان ماننــد بلــوط و گــردو بیشتــر اســت. مقاومــت بامبــو فــشرده شــده بیش از 4Kg/mm2 است. بیشـتـر از چــوب ایپــه  و مربــاو، ســخت تریــن چــوب هــای قابــل اســتفاده در ســاختان .

5-لبــه هــا: ســاختار لایــه بنــدی پانــل هــا طــرح هــای متنوعــی را در لبــه هــا ایجــاد مــی کنــد . بــه ایــن ترتیــب عــاوه بــر حــذف نــوار لبــه رایــج در MDF امــکان متنــوع طراحــی را بــا روش هــای مختلــف برش لایــه ها در لبــه محصولات فراهــم مــی آورد .

تمــام مراحــل تولیــد محصــولات بامبــو از زمــان رشــد گیاه تــا پایان مصرف توســط دانشــگاه دلــف بــه دقــت مطالعه شــده و بــه دلیــل رعایت همــه اســتانداردها در تمــام ایــن مراحــل ، بامبــو بــه عنوانــی مصالــح دوســتدار محیــط زیســت گواهــی نامــه هــای بســیاری اخــذ کرده اســت.

مرحله ی رشد

ســاخته شــده از منبــع بــه سرعــت تجدیــد پذیــر بامبــو مــوزو کــه بــه  خاطــر ظرفیت جذب co2  و تولید o2  شــهرت پیــدا کــرده اســت. فراوانــی منابــع در کشور چین (تقریبا 7 میلیون هکتار)  و تهیــه از جنــگل هــای مراقبــت شــده و روشــهای کشــاورزی ســازگار بــا محیــط هــر گیــاه بامبــو از چنــد شــاخه اصلــی تشــکیل شــده اســت. از ایــن رو بــدون آســیب گیــاه مــادر، هــر دوره مــی تــوان   چنــد شــاخه را برداشــت کــرد .

 

مرحله ی تولید

تمــام محصــولات مــوزو  در واحــد هایــی تولیــد می شــوند کــه گواهــی ISO90101 را دارنــد. اســتفاده از چســب هــای دوســتدار محیــط زیســت و بدون فرمالدئیــد  منطبــق بر اســتاندارE0.

مرحله مصرف

بــه دلیــل ســختی، چگالــی و مقاومــت بــالا محصــولات مــوزو عمــری طولانــی و  نیــاز کمتــر بــه تعویــض دارنــد. تمــام محصــولات مــوزو دارای اســتاندارد CE هستند و تا 30 ســال گارانتــی مــی شــوند. بــه دلیل انتشــار بســیار کــم ترکیبات آلی فرار(voc) دمحیــط داخلــی سـلـامت ایجــاد مــی کننــد. تمامــی محصولات استاندارد A  یا A+ را مطابــق اســتاندارد  اروپــا در ایــن زمینــه دارنــد.

مرحله ی پایان

بــه عنــوان یــک محصــول طبیعــی غیــر ســمی ، در مرحلــه پایــان مــصرف هیــچ  محدودیتــی ایجــاد نمــی کنــد.  در صــورت نگهــداری صحیــح ، محصــولات موزو قابل استفاده مجدد  هســتند .در غیــر ایــن صــورت بــه عنــوان مــاده اولیــه  در ســاخت ورق هــای تختــه خــرده چــوب قابــل اســتفاده هســتند.اگــر هیــچ یــک از دو حالــت قبــل عملــی نباشــد پیشــنهاد می شــود از ایــن مــواد بــه عنــوان ســوخت در تولیــد انرژی ســبز اســتفاده گــردد.